Benign pozisyonel paroksismal vertigo (BPPV)

BPPV nedir ve neden saniyeler içinde gelir

İç kulakta dengeyi algılayan kanallar vardır. Normalde yerinde durması gereken kalsiyum kristalleri yerinden oynayıp bu kanallardan birine düşerse, baş hareketi kristalleri kaydırır. Beyin, aslında olmayan bir dönüş sinyali alır. Bu yüzden oda döner, bulantı olur, bazen kusarsınız. Kristaller durunca uyarı kesilir. Atak çoğu kişide bir dakikadan kısadır.

• Yatakta sağa veya sola dönmek
• Yastıktan başı kaldırmak
• Yukarı rafa bakmak
• Öne eğilip ayakkabı bağlamak
• Berber koltuğunda başı geriye almak

BPPV belirtileri gün içinde nasıl sıralanır

Sabah ilk hareketler daha ürkütücü olabilir. Gün içinde aynı hareketi tekrarlarsanız atak biraz hafifleyebilir. Yürürken sürekli salınım hissi, asıl kısa dönme ataklarının arasında da kalabilir. İşitme kaybı, kulakta dolgunluk ve günlerce kesilmeyen dönme BPPV’nin tipik özellikleri değildir. Bu semptomlar diğer vertigo nedenlerini de akla getirebilir.

Hangi kulak ve hangi kanal olduğu neden önemlidir

Arka kanal en sık etkilenendir. Yatay kanalda atağın yönü ve yatış testi farklıdır. Doğru manevra, doğru kanala göre seçilir. Rastgele manevra uygulamak, mevcut şikayetinizi rahatlatmadığı gibi yakınmanızı şiddetlendirebilir.

Dix-Hallpike ve benzeri testler ne işe yarar

Baş belirli bir açıyla hızla yatırıldığında gözlerde kısa süren, kendine özgü bir seyirmesi olan nistagmus aranır. Bu seyirmenin yönü ve ne kadar sürdüğü, kristalin hangi kanalda olduğunu söyler. Test sırasında dönme hissi beklenen bir durumdur ve kısa sürer. Boyun, bel veya damar açısından hareketi kısıtlı olan kişide test şekli değiştirilir.

1. Baş dönmesinin tam olarak hangi hareketle geldiğini söyleyin
2. Saniye mi yoksa saatler mi sürdüğünü ayırın
3. Kulakta işitme ve çınlama olup olmadığını belirtin
4. Daha önce benzer atak yaşayıp yaşamadığınızı ekleyin

BPPV tedavisinde yeniden yerleştirme ne demektir

Amaç ilacı uzun süre içmek değildir. Kristali bulunduğu kanaldan, artık uyarı üretmeyeceği keseye geri taşıyan baş hareketleri uygulanır. Epley benzeri manevralar bu iş için kullanılır. Uygulama sonrası o gün ani baş hareketlerinden kaçınmanız istenebilir. Bazı kişilerde aynı hafta içinde atak tekrarlar ve manevra yinelenir. Bu, tedavinin boşa gittiği anlamına gelmez.

İlaç ne zaman sınırlı kalır

Bulantı ve baş dönmesi için kısa süreli semptomatik ilaç tedavisi verilebilir. BPPV’de asıl iş, doğru manevra ve gerekirse denge egzersizleridir.

Ne zaman pozisyonel dönme sanılıp geçilmez

İlk atakta konuşma bozulması, çift görme, kol veya bacakta güç kaybı, ciddi baş ağrısı, yürüyemeyecek kadar sendeleme ve günlerce süren kesintisiz dönme acil nöroloji değerlendirmesi gerektirir. Elli yaş üstü damar riski olan bir kişide ani vertigo, yalnızca kulak diye evde bekletilmez.