Polinöropatiler

Ayak tabanında çorap giyilmiş gibi bir uyuşma, gece yanma ve zamanla parmaklarda incelme fark ediyorsanız bu, tek bir sinirin değil birçok çevresel sinirin etkilendiği polinöropati olabilir. Neden bazen şekere, bazen vitamine, bazen bağışıklığa veya bir ilaca bağlıdır. Neden bulunursa gidişat değişir.

Bu sayfa, “ayak uyuştu, yaştandır” cümlesinin neden eksik kaldığını ve hangi belirtilerin hızla ilerleyen bir tablodan ayırt edilmesi gerektiğini anlatır. Uzm. Dr. Melek Karaçam, uyuşmanın dağılımına göre neden arar.

Polinöropati nedir

Çevresel sinirler kaslara emir, deriden de duyu taşır. Polinöropatide bu sinirlerin çoğu etkilenir. En sık desen, ayak parmaklarından başlayıp yukarılara çıkan, eldiven-çorap tarzı bir uyuşmadır. Yakınma simetriktir. Denge, karanlıkta daha çok bozulur çünkü gözün yardımcı olmadığı anda ayak tabanından gelen bilgi eksiktir.

Hangi yakınmalar bir araya gelir

  • Ayak tabanında yanma ve iğnelenme
  • Çorap sınırı gibi uyuşma
  • Gece örtünün değmesine tahammülsüzlük
  • Parmak uçlarında incelme
  • Düşük ayak veya düşen eşyalar
  • Karanlıkta dengesizlik
  • Tansiyon düşmesi, terleme değişimi gibi otonom belirtiler

Nedenler tek bir listeye sığmaz

Diyabet en sık zeminlerdendir. B12 eksikliği, tiroit, böbrek hastalığı, aşırı alkol, bazı kemoterapi ilaçları ve bağışıklık hastalıkları da siniri etkiler. Bir kısmında neden ilk turda bulunamaz. Yine de taramadan “sebebi yok” denmez.

Yavaş giden ile hızlı giden tablo nasıl ayrılır

Yıllar içinde ayaklardan yükselen uyuşma, çoğu kez metabolik bir zemine uyar. Günler veya birkaç haftada bacaklara çıkan güçsüzlük, refleks kaybı ve yürüyememe ise ayrı ve acil bir bağışıklık tablosu olabilir. Özellikle enfeksiyon sonrası iki bacakta hızla artan güç kaybı aynı gün nöroloji ister. Solunumu etkileyen yükselen güçsüzlük acildir.

  1. Şeker, tiroit ve B12 sonuçlarınızı getirin
  2. Kullandığınız kemoterapi veya tüberküloz ilaçlarını söyleyin
  3. Alkol miktarını açık konuşun
  4. Güç kaybı günler içinde mi yıllar içinde mi belirtin
  5. Gece yanma ile gerçek kuvvet kaybını ayırın

İzlemde neler yapılır

Amaç önce düzeltilebilir nedeni bulmaktır. Şekerin düzenlenmesi, eksik vitaminin yerine konması veya zarar veren ilacın hekim kontrolünde değiştirilmesi ilerlemeyi yavaşlatabilir. Sinir iletim incelemesi, duyusal mı yoksa hem duyu hem kası mı tuttuğunu gösterir. Ağrı ve yanma için seçilecek ilaç, uyku ve tansiyonunuza göre ayarlanır. Rastgele ağrı kesici, yanıcı sinir ağrısında çoğu kez yetersiz kalır.

Ayak bakımı neden tedavinin parçasıdır

Hissi azalan ayak, küçük yaraları haber vermez. Günlük taban kontrolü, uygun ayakkabı ve sıcak suyun dirsekle test edilmesi diyabetik zeminde yarayı önler. Bu, pansuman önerisi değil, his kaybının pratik sonucudur.

Hangi belirti bekletilmez

Saatler içinde yayılan güçsüzlük, nefes darlığı, idrar tutamama ile gelen bel ağrısı, tek taraflı ani felç ve ateşle birlikte hızla ilerleyen uyuşma acil değerlendirilir. Yavaş yanma da muayene edilmeden yıllarca izlenmemelidir.

Polinöropatide akılda kalsın

Ayaklarınızdaki çorap hissi yaşın doğal parçası diye ertelenmemelidir. Neden bulunursa sinirin gidişatı değişebilir. İzmir’de Uzm. Dr. Melek Karaçam polinöropatiyi nedenine göre ele alır.

Sık sorulan sorular

Her zaman değildir. Bir kısmı yalnızca duyu, bir kısmı kas gücü etkiler. Hız ve dağılım ayrımı belirler.

Olur. Vitamin, tiroit, alkol, ilaç ve bağışıklık nedenleri de vardır.

Eksik yoksa rastgele yüksek doz çözüm değildir. Önce düzey bakılır.

Öykü ve muayene çoğu kez yolu gösterir. EMG tipi ve şiddeti netleştirmek için istenir.

Nedene ve hasarın süresine göre değişir. Uzun süren baskı geri dönüşü zorlaştırır. Erken neden aramak bu yüzden önemlidir.

Sıradan ağrı kesiciler çoğu kişide yetersiz kalır. Sinir ağrısına yönelik seçenekler ayrıca konuşulur.

Simetri bozulmuşsa sinir kökü, tek sinir veya damar nedenleri öne alınır.