İdiyopatik Parkinson hastalığı

İdiopatik parkinson hastalığı nedir?

Bu hastalıkta hareket hızı düşer. Adımlar kısalır, yüz ifadesi azalır, yazı küçülür, sandalyeden kalkmak uzun sürer. Buna bradikinezi denir. Yanına istirahat titremesi, kas sertliği veya denge desteğinin azalması eklenebilir. “İdiyopatik” sözü, bu tablonun bilinen bir ilaç veya başka bir beyin hastalığına bağlanamadığı anlamına gelir. Aynı görünümü yapan ilaçlar, damar hastalıkları ve başka hareket bozuklukları muayenede ayırt edilir.

Erken dönemde neler fark edilir

• Tek elde istirahat titremesi
• Yürürken bir kolun az sallanması
• Yüzde donukluk
• Alçak ve monoton ses
• Yatakta dönmenin zorlaşması
• Koku azalması, kabızlık, Canlı rüya görme, rüyada konuşma.
• Hareket yavaşlığı olan tarafta kaslarda sertlik, katılık.

Titreme olmayan Parkinson olur mu

Bir grup kişide öne çıkan yavaşlık ve katılıktır. “Elim titremiyor, o halde değil” demek tanıyı geciktirir. Tersi de doğrudur. Her el titremesi Parkinson değildir. Hareketle artan iki taraflı titreme sık olarak esansiyel tremordur.

Hareket dışı yakınmalar neden önemsenir

Kabızlık, koku kaybı, depresyon, gündüz uykusu ve tansiyonun ayağa kalkınca düşmesi hareket bulgusundan yıllar önce başlayabilir. Tedavi konuşulurken yalnızca titreme değil, tansiyon, uyku ve ruh hali de sorulur. İlaç planı bu dengeyi gözetir.

Tedavi nasıl kişiselleşir

Amaç hastalığı bir günde silmek değil, gün içinde hareketi, güvenli yürüyüşü ve bağımsızlığı korumaktır. İlaç seçimi yaşa, mesleğe, tansiyon ve eşlik eden bellek sorununa göre değişir. Doz, gün içindeki dalgalanmaya göre aralıklı ayarlanır. Kendi kararınızla ilacı kesmek veya birden bire katlamak tehlikeli olabilir.

1. Hareketin en iyi ve en zor olduğu saatleri yazın
2. Düşme ve donma anlarını not edin
3. Tüm ilaç kutularını muayeneye getirin
4. Egzersiz olarak ne yapabildiğinizi dürüst söyleyin
5. Kabızlık, uyku ve tansiyon düşmesini ekleyin

Egzersiz ilacın rakibi değildir

Düzenli yürüyüş, denge ve esneklik çalışmaları hareket açıklığını destekler. Tempo, düşme riskinize göre seçilir. Ağır ve kontrolsüz egzersiz önerilmez.

Ne zaman daha yakın izlem gerekir

Sık düşme, yutma zorluğu, belirgin hayal görme, gün içinde açılıp kapanan hareket ve ani ilaç kesilmesiyle gelen donukluk acil konuşulmalıdır. Genç yaşta başlayan, ailede çok sayıda etkilenen veya atipik hızda ilerleyen tablolar ayrıca değerlendirilir.