Huzursuz bacak sendromu

Huzursuz Bacak Sendromu: Geceleri Bacaklarınızı Sürekli Hareket Ettirme İhtiyacı mı Hissediyorsunuz?

Akşam olduğunda bacaklarınızda tarif etmekte zorlandığınız bir huzursuzluk mu başlıyor? Uzanınca veya uzun süre oturunca bacaklarınızı hareket ettirme ihtiyacı hissediyor, kalkıp yürüdüğünüzde ise geçici olarak rahatlıyor musunuz?

Bu yakınmalar yalnızca yorgunluk veya stresten kaynaklanmayabilir. Huzursuz Bacak Sendromu (HBS), özellikle dinlenme sırasında ortaya çıkan ve bacakları hareket ettirme ihtiyacıyla karakterize nörolojik bir hareket bozukluğudur. Belirtiler çoğunlukla akşam ve gece saatlerinde belirginleştiği için uykuya dalmayı ve uyku kalitesini ciddi biçimde etkileyebilir.

Huzursuz Bacak Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Hastalar bacaklarındaki hissi farklı şekillerde tarif edebilir: karıncalanma, çekilme, gerilme, yanma, ürperme veya bacağın içinde dolaşan tarif edilmesi güç bir rahatsızlık hissi olabilir.

Huzursuz bacak sendromunu düşündüren dört temel özellik vardır:

  • Bacakları hareket ettirmek için karşı konulması güç bir ihtiyaç duyulması
  • Yakınmaların otururken veya yatarken başlaması ya da artması
  • Yürüme, germe veya bacakları hareket ettirme ile geçici rahatlama olması
  • Şikâyetlerin akşam ve gece saatlerinde gündüze göre daha belirgin olması

Huzursuz Bacak Sendromu Neden Olur?

Bazı kişilerde belirgin bir neden bulunmaz ve ailesel yatkınlık söz konusu olabilir. Bunun yanında demir eksikliği, gebelik, böbrek hastalıkları ve bazı nörolojik veya sistemik durumlar HBS ile ilişkili olabilir. Bazı ilaçlar da belirtilerin ortaya çıkmasına veya şiddetlenmesine katkıda bulunabilir.

Bu nedenle yalnızca belirtileri baskılamak yerine altta yatan olası nedenlerin araştırılması önemlidir.

Tanı Nasıl Konur?

Huzursuz bacak sendromunun tanısı çoğunlukla hastanın yakınmalarının ayrıntılı olarak dinlenmesi ve nörolojik değerlendirme ile konur.

Gerekli hastalarda özellikle demir ve ferritin düzeyleri başta olmak üzere kan tetkikleri istenebilir. Uyuşma, yanma veya duyu kaybı gibi yakınmaların eşlik ettiği durumlarda polinöropati gibi başka hastalıkları ayırt etmek amacıyla EMG incelemesi gerekebilir.

Her huzursuzluk hissi HBS değildir. Gece krampları, polinöropati, bel kaynaklı sinir basıları ve bazı dolaşım problemleri benzer yakınmalara neden olabilir.

Huzursuz Bacak Sendromu Tedavi Edilebilir mi?

Evet. Tedavi hastalığın şiddetine, belirtilerin sıklığına ve altta yatan nedenlere göre kişiye özel planlanır.

Demir eksikliği varsa bunun düzeltilmesi tedavinin önemli bir parçasıdır. Uyku düzeninin sağlanması, düzenli egzersiz ve bazı yaşam tarzı değişiklikleri hafif olgularda yeterli olabilir. Daha belirgin yakınmalarda ise uygun hastalarda ilaç tedavilerinden yararlanılabilir.

Günümüzde tedavi yaklaşımında önemli bir nokta da kullanılan bazı ilaçların uzun dönemde “augmentasyon” adı verilen, belirtilerin günün daha erken saatlerinde başlaması ve giderek şiddetlenmesi durumuna yol açabilmesidir. Bu nedenle ilaç seçimi ve uzun dönem takip nöroloji uzmanı tarafından hastaya göre planlanmalıdır.

Ne Zaman Nöroloji Uzmanına Başvurmalısınız?

Bacaklarınızdaki huzursuzluk nedeniyle uykuya dalamıyor, gece sık sık uyanıyor veya gün içinde yorgunluk yaşıyorsanız; belirtileriniz giderek artıyorsa ya da uzun süredir devam ediyorsa değerlendirilmeniz uygun olacaktır.

Geceleri sizi uyutmayan şey bazen uykusuzluk değil, bacaklarınızdaki hareket etme ihtiyacı olabilir.

Doğru tanı ile huzursuz bacak sendromunun altında yatan nedenler araştırılabilir ve kişiye uygun tedavi seçenekleri belirlenebilir.

 

Huzursuz bacakta tutmanız gerekenler

Sık sorulan sorular

Hayır. Ölçütleri olan nörolojik bir tablodur. Kaygı eşlik edebilir ama tek açıklama değildir.

Hayır. Eksik varsa ve hekim uygun görürse konuşulur. Gelişigüzel demir yarar yerine zarar verebilir.

Birçok kişide gebelikle artar ve doğumdan sonra hafifler. Yine de her gebelikte kendiliğinden iyileşir denilemez.

Çoğu kez iki bacak etkilenir. Tek taraflı ve eşlik eden başka bir semptom varsa diğer nedenler de araştırılmalıdır.

Egzersiz, huzursuz bacak sendromunda belirtileri hafifletebilir, ancak tek başına her zaman yeterli değildir. Aşırı egzersizden kaçınmak önemlidir.

Huzursuz bacak sendromunda kullanılan ilaçların çoğu doğru hastada ve uygun dozda bağımlılık oluşturmaz. Ancak bazı ilaçlarda kötüye kullanım, yoksunluk veya augmentasyon riski bulunabilir. Bu nedenle tedavi mutlaka doktor kontrolünde başlanmalı, sürdürülmeli ve gerektiğinde kademeli olarak değiştirilmelidir.

Görülebilir ve ders sırasında oturamama ile karışabilir. Çocuklardaki plan ayrıca kurulur.