Vertigo

Vertigo ile diğer baş dönmeleri nasıl ayrılır

• Vertigo: dönme, savrulma, hareket hissi
• Presenkop: göz kararması, boşalma, bayılacak gibi olma
• Dengesizlik: dönme olmadan yalpalama
• Sersemlik: tarif edilmesi zor bulanıklık

Muayene kapıda bu ayrımla başlar. “Başım dönüyor” cümlesi tek başına tanı değildir. Dönme saniyeler mi, saatler mi, günler mi sürüyor sorusu ikinci adımdır.

Sık kulak ve sinir kaynaklı nedenler

BPPV’de yatakta belirli bir dönüşte saniyelik dönme olur. Vestibüler nöritte dönme ani başlar ve ilk günler sürer, işitme çoğu kez korunur. Vestibüler migrende süre değişkendir, ışık ve migren öyküsü eşlik edebilir. Meniere düşüncesinde kulakta dolgunluk, çınlama ve dalgalı işitme aranır. Bu dördü birbirinin yerine kullanılan isimler değildir.

Merkezden gelen vertigo neden atlanmaz

Beyin sapı ve beyincik kaynaklı dönmede çift görme, konuşma bozukluğu, güç kaybı, şiddetli baş ağrısı veya ayakta duramama eklenebilir. Damar riski olan bir kişide hayatın ilk şiddetli vertigosu, kulak diye eve gönderilmez.

İlk saatlerde sizin anlatmanız gerekenler

1. Dönme tam olarak hangi harekette başladı
2. Saniye, dakika, saat ya da gün mü sürdü
3. Kulakta işitme, çınlama, dolgunluk var mı
4. Baş ağrısı, ışık hassasiyeti, aura var mı
5. Konuşma, güç, görme etkilendi mi
6. Kullandığınız tansiyon ve baş dönmesi ilaçları neler

Bu liste, birçok görüntülemenin yerine geçer veya gerçekten gereken incelemeyi seçtirir.

Tedavi neden tek hap değildir

BPPV’de asıl iş manevradır. Vestibüler nöritte ilk günlerden sonra hareket ve denge egzersizi öne çıkar. Vestibüler migrende plan, migrenin koruyucu yaklaşımına yaklaşır. Hepsi için uzun süre baş dönmesi bastırıcı ilaç kullanmak, beyin dengeyi öğrenmesini yavaşlatır. İlaç ancak size ve kısa bir süreye uygunsa verilir.

Düşmeyi bekleyen pratik önlemler

• Gece tuvalete kalkınca ışığı yakın
• Ani baş çevirmekten ilk günlerde kaçının
• Ayağa kalkarken yatağın kenarında bir nefes bekleyin
• Dönme sürerken araç kullanmayın
• Banyoda kaygan zemine dikkat edin

Ne zaman acil başvuru gerekir

Yeni nörolojik belirti, göğüs ağrısı veya nefes darlığı ile gelen baş dönmesi, çok şiddetli baş ağrısı, felç bulgusu ve ilk kez olup ayakta durulamayan vertigo acildir. Daha önce BPPV tanınız olsa bile günler süren yeni bir atak eski adıyla geçiştirilmez.