Epilepsi

Epilepsi ve tek nöbet aynı şey midir

Her nöbet epilepsi tanısı koydurmaz. Ateş, ciddi uyku kaybı, bazı ilaçlar, düşük şeker veya alkol yoksunluğu tek bir nöbeti tetikleyebilir. Epilepsi, nöbetlerin tekrarlama eğilimi olduğu klinik bir tanıdır. Karar, öykü, muayene ve gerektiğinde EEG ile görüntülemenin birlikte okunmasına bağlıdır. Tek bir normal EEG, epilepsiyi dışlamaz. Anormal bir EEG de tek başına hastalık adı değildir.

Nöbet nasıl görünebilir

• Tüm vücutta kasılma, düşme ve ardından uyku hali
• Bir an donup bakakalma
• Elde seçirme, çiğneme, garip bir tat veya koku
• Konuşmanın yarım kalması ve ardından hatırlamama
• Bazı kişilerde yalnızca gece gelen kasılmalar

Bayılma ile nöbet neden karışır

Tansiyon düşmesine bağlı bayılmada göz kararması, terleme ve ayakta uzunca durma öyküsü vardır. Kişi düşer ama çoğu kez birkaç saniyede toparlar. Nöbette donukluk, ağızdan köpük, dil ısırma, uzun süren kasılma ve ardından derin uyku daha karakteristiktir. Ayrım yanlış olursa ya epilepsi ilacı gereksiz başlar ya da gerçek nöbet bayılma diye izlenir.

Nöbet anında yanınızdaki kişi ne yapar

1. Sakin kalın ve saati tutun
2. Kişiyi yan yatirin, başın çevresini boşaltın
3. Ağzı açmaya, dil tutmaya veya su dökmeye çalışmayın
4. Sıkı yakayı gevşetin, kalabalığı uzak tutun
5. Beş dakikayı aşan, peş peşe gelen, hamilelikte olan, yaralanmalı veya ilk nöbette acil yardım isteyin
6. Bitince uyku gelir, zorla kaldırmayın

O anın kısa videosu, sonradan anlatılan cümlelerden daha değerlidir. Güvenliğiniz elveriyorsa çekin.

Tedavi ve günlük sınırlar

Tekrar riski yüksekse nöbet önleyici ilaç konuşulur. İlaç, nöbet tipinize, yaşınıza, gebelik planına ve diğer hastalıklarınıza göre seçilir. “İyi hissediyorum” diye dozu atlamak, uykusuz geceyle birleşince nöbeti geri getirebilir. İlacı bırakma kararı, yeterli nöbetsiz dönem ve EEG ile birlikte, bir anda değil, planlı yapılır.

Uyku, alkol ve ekran

Uykusuzluk en güçlü tetikleyicilerdendir. Alkol, hem o gece hem ertesi sabah riski değiştirebilir. Az sayıda kişide yanıp sönen ışık tetikleyicidir. Herkes için ekran yasaklamak doğru değildir. Sizin tetikleyiciniz günlükle anlaşılır.

Araç kullanma, yüzme ve yüksekte çalışma konusunda yasal çerçeve ile hekim görüşü birlikte geçerlidir. Nöbetsiz bir süre dolmadan kendi kararınızla direksiyona dönmeyin.

Hangi nöbet aynı anda acildir

Beş dakikayı geçen kasılma, nöbetin bitmeden tekrarlaması, nefesin düzelmemesi, hamilelik, şeker hastalığı, kafa travması ve ateşle gelen ilk nöbet acildir. Bilinen epilepside de karakter değişirse ilaç düzeyini ve yeni bir nedeni konuşmak için beklemeyin.